MENSE EN GEBEURE UIT DIE KERKGESKIEDENIS

(Soms gebruik ekself-uitgewerkte referate of ander bronne, maar in hoofsaak probeer ek u kennis en belangstelling vir hierdie sake wek met verkorte weergawes uit “Gechiedenis der Kerk” van Berkhof en De Jong -- HtdeV)

UITWASSE NA DIE HERVORMING

Wettiese heiliging (selfwerksaamheid vir saligheid)

Die eis dat slegs volwassenes gedoop mag word, is een van die eise wat onkundiges begin verkondig het.
Toe hulle in Switserland oor hulle self-heiligende dwalings vervolg word, versprei die vlugtelinge hulle dwaalleer van Nederland in die Noorde tot by die Alpe. Veral handwerkers en kleinburgers het dit aangehang.

Hulle leer was die “perfeksionisme”, wat glo dat mens in hierdie lewe al volmaak kan word …. Veral deur sommige wettiese voorskrifte te volg.
Hulle glo nie dat God se genade die geloof voorafgaan nie, maar dat dit die mens is wat homself vir God aanvaarbaar maak.
Die eed, ampte, die staat, militêre diens word deur hulle afgewys. Die Roomse wêreld-ontvlugting keer deur hulle terug.

Rewolusionêre toekomsveragting

Onder Melchior Hoffmann bloei chiliastiese idees spoedig op. Hulle verwag – teenoor Openbaring – dat gelowiges nie die vervolging van die laaste dae sal ervaar nie.

Hoffmann sien Strassburg in Duitsland as die aanstaande nuwe Jerusalem. Na sy dood neem `n bakker uit Haarlem, Jan Matthijsz, in Nederland die mense op tou. Hy glo dat die mense God se ryk moet laat kom: rewolusie !
Op verskeie plekke probeer doperse volgelinge die plaaslike regerings oorneem. In Munster verlaat Lutherane en Rooms die stad, en doperse van oral af stroom in – tot Matthijsz self. Dit sal dan nou die nuwe Jerusalem wees. Onder Knipperdolling, die nuwe burgemeester, vind `n massale wederdoop plaas, en `n kommunistiese gemeenskap word gevorm.

Toe `n Roomse leër die stad aanval, word dit vir hierdie mense `n heilige oorlog.
Matthijsz word opgevolg deur die Leidnse Jan Beukelzoon. Hy grond “sy” ryk op sogenaamde innerlike openbaringe deur die Gees. Dit was egter `n gees sonder die Woord. Beukelzoon “gebruik” wel die Skrif om veelwywery in te voer. Hy laat homself as “koning van geregtigheid” uitroep.
Prag en praal kenmerk sy skrikbewind.

Die Roomse herower die stad egter weer.

Verdere vervolging

Die doperse volgelinge keer weer terug na die “stille gemeentes”, wat hulle voor 1530 wou wees.
Wrede vervolgings volg egter. Hulle verloor baie aanhang, maar die Fries, Menno Simons, hou die volgelinge in Nederland en Noord-Duitsland bymekaar met vroom en steng reëls. Dit was dan die ontstaan van die Mennonisme.
Parallel hiermee ontstaan die Hernhüters in Marawië, Suid-Duitsland. Hulle vertrek na vervolinge na Hongarye en selfs die Oekraïne.

Siritualistiese mistiek

Mistici, wat hulle min aan doop en belydenis gesteur het, het nie groot gemeenskappe gevor nie. Hulle was te individualisties. Tog reik hulle invloed wyd.
Hulle rig hulle op die “goddelike gees, waarvan die mensesiel `n vonk is. Hulle verkondig `n “inwendige woord”, waardeur hulle die Wet kan vervul. Die kerke word verag en die Bybel “is vergif”.

Na vervolginge land van hulle in Pennsylvania, VSA, as die Schwenckfeldiane – genoem na een leier, Kaspar Schwenckfeld.

“Redelik-sedelike” Christendom

Van Desiderius Erasmus – samesteller van die Griekse Nuwe Testament, se volgelinge het geen nut ervaar van die Bybel nie. Hulle het verval in suiwer humanisme. Hulle het die suiwere Bybelse leer verdring met kritiek daarop en die Bybel slegs rasionalisties en moralisties opgevat.
Die Spaanse ketter, Servet, het die leer oor die Drie-Eenheid verwerp en Jesus slegs as `n “voorbeeldige mens” voorgehou. Die Heilige Gees is vir hom net `n krag.

Vandag

In die huigdige tyd leef al daardie sektes en dwalinge voort.
Hulle het geleen by die ou heidense idees van die Grieke en Romeine, en ketters soos Origenes nageloop met hulle versoening van heidendom en Bybel.

Vandag, danksy al die afwykende geskrifte wat voorgehou word as “nuwe vertalings”, word in die Kerk van Christus dwalinge gesaai soos sekerlik nog nooit te vore nie. Hierdie vertalings is gebaseer op o.a. die verdraaide Minderheidsteks van die Nuwe Testament, waarin Origenes en eendersvoelendes die Woord verdraai het om hulle idees te pas.
Selfs voorheen-sterk gereformeerde “teoloeë ondergaan `n hartsverandering, en gaan uit hulle pad om die Bybelse Leer vanuit die Hervorming te verdraai en as blote tradisie te bestempel ….

Mense wat voorheen soos ons bely het !


- - - 0 - - -